W stronę ekologii ducha

Człowiek nie został wprowadzony w materialne środowisko swojego życia, w świat przyrody, w sposób sztuczny. On wyłania się z niego (ulepiony z prochu ziemi) otrzymując Boże tchnienie i Boże życie. Ogólne prawa rozwoju wszelkich istot żywych obowiązują także jego, a przy tym na nim spoczywa odpowiedzialność za świat. Nie jest on Bogiem, by miał wprowadzać swoje prawa i porządki, ale jego odpowiedzialność polega na poszanowaniu Bożego prawa wpisanego w dzieło stworzenia. Stawia to człowieka w specyficznej sytuacji: z jednej strony musi liczyć się ze swoim Panem i Stwórcą respektując Jego prawa, z drugiej musi liczyć się z resztą stworzenia. Dokonując na nim jakiegokolwiek gwałtu, szkodzi jednocześnie sam sobie, niejako podcina gałąź, na której siedzi. Oto dlaczego trudno mówić o całościowym rozwoju człowieka zgodnie z Bożym zamysłem, nie uwzględniając jednocześnie środowiska jego życia, świata materialnego.
Ekologia to nauka, która bada wzajemne oddziaływanie pomiędzy żywymi organizmami a środowiskiem, a w sposób szczególny pomiędzy społecznością ludzką, człowiekiem, a naturą. Można ją jednak rozumieć zbyt jednostronnie: jako troskę człowieka o materialne środowisko, czyli jako dbałość o to, by środowiska nie zatruwać, nie niszczyć, nie naruszać równowagi pomiędzy jego poszczególnymi elementami, widząc samego człowieka niejako ponad światem. Takie podejście do ekologii może prowadzić do większej troski o zwierzęta i florę, niż o samego człowieka. Potrzebna tu jest harmonia. Wszystkiemu przysługuje prawo do życia i rozwoju według należnego mu w Bożej hierarchii miejsca.
Tak dochodzimy do kluczowego momentu, którego dotyczy prezentowana książka Ojca Marka Sokołowskiego, jezuity, profesora, specjalisty w dziedzinie teologii duchowości. Już sam tytuł „W stronę ekologii ducha” posiada dużą wartość formacyjną, sugeruje bowiem zaprowadzenie w sobie Bożego ładu, na podobieństwo harmonii ustalonej przez Boga w świecie przyrody.
Książka O. Marka Sokołowskiego może stanowić bardzo przydatne narzędzie do indywidualnej pracy nad własnym byciem w świecie, według ustalonego przez Boga porządku, harmonii, a także jako pomoc w formacji, zwłaszcza permanentnej wspólnot zakonnych. Wyrażając Autorowi uznanie za bardzo trafne umiejscowienie tematyki powszechnego powołania do świętości w kategoriach „ekologii ducha” życzę jednocześnie wszystkim czytelnikom wypełnienia w sobie zamiaru tego opracowania – osiągnięcie Bożego ładu w sobie.

 Jerzy Wiesław Gogola OCD