Chcę widzieć Boga

Chcę widzieć Boga to najpiękniejsza książka duchowa, jaką czytałem.
ks. Krzysztof Grzywocz

* * *

Maria Eugeniusz od Dzieciątka Jezus (Henryk Grialou, 1894–1967), karmelita bosy, założyciel Instytutu Notre-Dame de Vie. Przez całe życie niestrudzenie nauczał dróg modlitwy i kontemplacji, wywodzących się wprost z tradycji karmelitańskiej. Chcę widzieć Boga jest jego najważniejszym dziełem. Został beatyfikowany 19 listopada 2016 roku.

* * *

O tym, co można znaleźć w tomie Chcę widzieć Boga i czego można się spodziewać po następnym, zatytułowanym Jestem córką Kościoła, jasno powiem w kilku słowach, wyjaśniając, jak doszło do powstania tych książek.
Jakieś piętnaście lat temu kilkoro nauczycieli szkół średnich i wyższych przyszło do mojej klasztornej samotni, prosząc o nauczenie ich modlitwy karmelitańskiej. Zastrzeżenia, wahania, a nawet odmowa ujawniły moje zakłopotanie tą prostą prośbą. Delikatne nalegania stały się naglące i musiałem ustąpić.
Dzięki wielkodusznej gościnności, nagrodzonej po Bożemu prośbą o całkowite poświęcenie, udało mi się zorganizować w pobliskim dużym mieście wykłady o modlitwie. Konferencje w liczbie siedmiu czy ośmiu rocznie gromadziły dobrane audytorium. Po każdej nauce następowało pół godziny osobistej modlitwy, a potem trwały rozmowy indywidualne i wspólna wymiana myśli.
Kontakty ze słuchaczami szybko pokazały, że chodziło nie tyle o zaspokojenie ciekawości intelektualnej czy o chęć zasięgnięcia informacji, w pełni zresztą uzasadnioną, gdy ona dotyczy jakiegoś aktualnego zagadnienia, ile o objaśnienie doświadczenia duchowego, które zyskiwało samoświadomość i zmierzało do większego zagłębienia się w Boga. Nawet dla tęgich i błyskotliwych umysłów doświadczenie to – rzecz dziwna na pierwszy rzut oka – w niewielkim stopniu wiązało się z roztrząsanymi w czasopismach, spekulatywnymi problemami dogmatu czy teologii duchowej, ale świadczyło o wyraźnym pragnieniu nauczania praktycznego i żywego, o pragnieniu prostego, lecz autentycznego świadectwa życia doktryną.
Pragnienia te zwróciły mnie ku nauczaniu wielkich mistrzów zreformowanego Karmelu w pozostawionym przez nich kształcie, nauczaniu oświeconemu wybitnym doświadczeniem Boga i znakomitym psychologicznym przenikaniem dusz, opartemu na teologicznej doktrynie, która pod prostymi i niekiedy symbolicznymi formułami kryje mocną strukturę, i całkowicie ukierunkowanemu w swym rozwoju na wspinaczkę dusz, które ma zaprowadzić na same szczyty. Okazało się jasne, że to proste i absolutne, bezpośrednie i treściwe nauczanie odpowiadało na potrzeby tych dusz i na wymagania tych nowoczesnych umysłów, przepojonych być może pewnym sceptycyzmem względem idei, ale gotowych przyjąć świadectwo życia i podporządkować się tym twierdzeniom, gdy ich rękojmią jest praktyczna skuteczność.
Narzucał się jeden wniosek: należało przedstawić w nienaruszonym stanie świadectwo i nauczanie mistrzów, jakimi byli reformatorzy Karmelu; w tym celu uniknąć uwięzienia go w jakimś systemie czy zmuszenia do służenia jakiejś tezie; samemu możliwie jak najbardziej się usunąć, żeby im samym oddać głos; poprzestać na zebraniu ich twierdzeń, objaśnieniu ich za pomocą paralelnych fragmentów, uporządkowaniu w pewną syntezę, która pozostanie ich syntezą. Pozostawało tylko przełożyć je na formę dostosowaną do potrzeb naszych czasów.
Spośród tych mistrzów należało wybrać przewodnika. Słuchacze okazywali upodobanie względem świętego Jana od Krzyża. Ja wybrałem świętą Teresę. Po pierwsze dlatego, że jest Matką zreformowanego Karmelu, a nade wszystko dlatego, że ona sama w swoim ostatnim traktacie, arcydziele, jakim jest Twierdza wewnętrzna, przedstawia cały proces wspinaczki duszy. Jego opisowy styl i konkretny język wprowadziły nas w żywą i praktyczną atmosferę, w której chcieliśmy pozostać; ta droga, podzielona na etapy czy też mieszkania, nie tylko zapewniła nam plan pracy, ale utworzyła ramy i perspektywę, w których każda rzecz znalazła swoje miejsce i swoją wartość. W niebezpiecznych miejscach łatwo można było wpisać określone nauczanie, jakie przeznacza dla nich święty Jan od Krzyża i całe objąć światłem, jakie te zasady rzucają ku nieskończoności. Podział na mieszkania lepiej nam również uświadomił zadziwiającą szybkość wspinaczki świętej Teresy od Dzieciątka Jezus i wzniosłą prostotę jej małej drogi.
Dzięki tym konferencjom, wygłoszonym w bardzo różnych środowiskach i zredagowanym później w obecnej ich formie, mogłem stwierdzić, że pragnienie Boga bynajmniej nie jest przywilejem wykształcenia, że na szczęście Bóg w naszych czasach roznieca to pragnienie w bardzo wielu duszach i wystarczy je przyjąć, by pojąć język mistrzów, którzy nam | wytyczyli strome ścieżki prowadzące do źródła wody żywej.
Zanim oddam te stronice szerszemu odbiorcy, niech mi będzie wolno podziękować tym, którzy mnie nakłonili do ich napisania i jakże skutecznie mi w tej pracy pomogli. Przeanalizowanie dla tych ludzi nauczania Świętych Karmelu było dla mnie bezcenną łaską; praca w ich towarzystwie dodała do tej korzyści głęboką radość nadprzyrodzoną, radość wdychania pełną piersią woni, która się wznosi z pól użyźnionych błogosławieństwem Pana.

Maria Eugeniusz od Dzieciątka Jezus

W uroczystość świętej Teresy,
15 października 1948 roku