Ebook: Charyzmat karmelitański

Każdy kto zadomowił się w określonej przestrzeni wewnętrznej i z pasją ją pokochał, pośród wypraw i spacerów w głąb ducha, doznaje łaski wyrazistości spraw. Odkrywa głębsze sensy i znajduje słowa, by o tym mówić.
Wydarzenia ostatnich dekad zachęcają do refleksji. Wiek XXI to równo 30 wieków od czasu, gdy w historii zbawienia pojawił się prorok Eliasz. W roku 2007 obchodziliśmy 800-lecie Reguły pierwotnej, u nas w Polsce – 100-lecie śmierci św. Rafała Kalinowskiego. W latach 2014-2015 skupiliśmy się wokół 500-lecia urodzin św. Teresy od Jezusa. Obecnie, na lata 2015-2021 Przełożony Generalny, o. Saverio Cannistrá zachęca do relektury Konstytucji.
Pośród wielu nurtów i interpretacji można Celem tego namysłu jest ostatecznie ukazanie, jak charyzmat zachowuje ciągłość i przejawia się w życiu wielu swoich córek i synów.
Duchowość Karmelu uformowała się w szkołę duchowości, ponieważ na tym fundamencie pierwszych Ojców, następnie św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża, wielu rozwinęło i rozbudowało swe powołanie prorockie, pustelnicze i maryjne. Te trzy wątki należą do rdzenia pierwotnego charyzmatu, stanowią essentia carmelitana.
Podejmując się dzieła nakreślenia zrębów charyzmatu, należy zwrócić uwagę, że nie chodzi o prezentację całej duchowości Karmelu, lecz jedynie o wychwycenie doniosłości jego specyfiki, a zatem pójście tropem tego, co wyróżnia go spośród innych charyzmatów, i opisanie cech właściwej mu wrażliwości, jak i „linii” boskiego prowadzenia.
Niniejsza praca posiada kilka założeń, które należałoby jasno wypunktować.
Po pierwsze, jedność charyzmatu w strukturze zasadniczych wartości pomiędzy Karmelem Dawnej Obserwancji a Reformą św. Teresy (Karmelici Bosi). Charyzmat zostaje ujęty w swej ciągłości, poczynając od proroka Eliasza, eremitów z góry Karmel, przez reformę św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża, aż po współczesnych świętych. Ten charakter myślenia przewija się we wspólnym liście przełożonych generalnych z okazji 800-lecia Reguły pierwotnej.
Po drugie, szersza wizja eklezjalna. Autor widział potrzebę pokazania charyzmatu Karmelu jako czegoś żywego, wyrastającego „pośród”, „razem” i „obok” innych rodzajów życia zakonnego i monastycznego, a co za tym idzie – ukazania jego specyfiki i geniuszu w zestawieniu z innymi tradycjami i duchowościami. Dzięki temu nie tylko ujawnia się bogactwo rozwiązań odnoszących się do poszczególnych kwestii, ale z większą klarownością możemy spojrzeć na kształtowanie się naszej historii.
Po trzecie, książka jest usiana cytatami – mają one udostępnić źródła i pozwolić im przemówić, a jednocześnie w nich zasmakować. Czasem przytaczane są różne wersje tłumaczeń, by lepiej wyakcentować znaczenia świętych i ich przesłanie.
Po czwarte, nie jest to „wykład” charyzmatu, lecz bardziej budzenie się przeczuć, swego rodzaju zaproszenie do przemyślenia tego, z czego wyrasta Karmel i jak przejawia się on pośród struktur świata i Kościoła.
Niech te strony, co prawda ubogacone po części własną refleksją, pozostają słowami „męża ubranego w lniane szaty i znajdującego się nad wodami rzeki” (Dn 12, 7), który stara się czerpać z czystych źródeł charyzmatu: „Szczęśliwy ten, który wytrwa i doczeka tysiąca trzystu trzydziestu pięciu dni. Ty zaś idź i zażywaj spoczynku, a powstaniesz, by otrzymać swój los przy końcu dni” (Dn 12, 12–13). Symboliczne liczby rozbrzmiewają na nowo w jubileuszach i rocznicach. Niech one nakłaniają do nasłuchiwania wieków, w których posiane zostały ziarna łaski, przemieniające myślenie i wrażliwość. Pracę tę traktuję jako hołd złożony świętym, obdarzonym tym samym charyzmatem.

Marian Zawada OCD